Trong ngành đóng tàu và sửa chữa tàu biển, tẩy sơn vỏ tàu là công đoạn bắt buộc trước khi sơn phủ lại, nhằm loại bỏ lớp sơn cũ, hà bám, gỉ sét và tạp chất trên bề mặt thép. Nhiều năm qua, phương pháp phun cát (grit blasting) chiếm ưu thế, nhưng ngày càng nhiều xưởng đóng tàu chuyển sang tẩy sơn tàu biển bằng máy phun nước cao áp (water jetting) nhờ ưu thế về môi trường, an toàn và chất lượng bề mặt.
Vì sao tẩy sơn là công đoạn quan trọng trong đóng tàu?
Vỏ tàu làm việc trong môi trường nước biển ăn mòn khắc nghiệt. Lớp sơn chống hà và chống ăn mòn chỉ phát huy hiệu quả khi được thi công trên bề mặt thép sạch, đạt độ nhám và độ sạch theo tiêu chuẩn. Nếu lớp sơn cũ, gỉ và muối biển không được loại bỏ triệt để, lớp sơn mới sẽ nhanh bong tróc, gây ăn mòn cục bộ, tăng lực cản ma sát khi tàu chạy và làm tăng chi phí nhiên liệu. Do đó, tẩy sơn – tẩy gỉ vỏ tàu đúng chuẩn là nền tảng cho tuổi thọ và hiệu suất của con tàu.
Máy phun nước cao áp (water jetting) là gì?
Công nghệ phun nước áp lực cao sử dụng bơm piston cao áp để tăng áp nước sạch thông thường lên áp suất cực lớn, sau đó phun qua béc/đầu phun tạo ra dòng tia nước tốc độ cao mang động năng khổng lồ. Chính động năng này bóc tách lớp sơn, gỉ và tạp chất khỏi bề mặt thép mà không cần cát hay hóa chất. Theo mức áp suất, người ta phân loại:
- Rửa áp lực cao (HP): khoảng 700–2.000 bar – làm sạch, bóc lớp sơn yếu.
- Phun nước siêu cao áp (UHP): trên 2.000 bar, thường 2.500–3.000 bar – bóc triệt để sơn và gỉ tới thép trần.
Với vỏ tàu biển, mức UHP 2.500–3.200 bar là dải áp suất phổ biến để đạt độ sạch cao. Các dòng bơm piston cao áp Tongjie đạt tới 3.200 bar hoàn toàn đáp ứng yêu cầu này.
Cách tia nước cao áp tẩy sơn vỏ tàu
Khi dòng tia nước UHP tác động vuông góc lên bề mặt, áp lực tức thời vượt quá độ bám dính của lớp sơn và gỉ, làm chúng vỡ ra và bị cuốn trôi. Quá trình này chỉ tác động lên lớp phủ mà không làm biến dạng hay mài mòn kim loại nền, đồng thời hòa tan và rửa trôi muối biển (chloride) ẩn trong các hốc gỉ — điều mà phun cát khô khó làm được. Nhờ vậy bề mặt sau tẩy sạch cả về mặt cơ học lẫn hóa học, lý tưởng cho lớp sơn mới bám chắc.
Tiêu chuẩn độ sạch khi tẩy sơn bằng tia nước
Tẩy sơn vỏ tàu bằng tia nước được đánh giá theo bộ tiêu chuẩn quốc tế NACE No. 5 / SSPC-SP 12 và các cấp độ sạch:
- WJ-1: bề mặt kim loại sạch tới thép trần.
- WJ-2: sạch rất kỹ (còn rất ít vết bám).
- WJ-3: sạch kỹ thương mại.
- WJ-4: làm sạch nhẹ.
Ngoài ra còn phân loại mức gỉ nhấp nhô lại (flash rust) là L/M/H (nhẹ/vừa/nặng). Kỹ sư sơn sẽ chỉ định cấp WJ phù hợp với hệ sơn và điều kiện khai thác của tàu.
Ưu điểm nổi bật của tẩy sơn tàu bằng nước cao áp
- Không bụi, thân thiện môi trường: không phát tán bụi cát và bụi sơn độc hại; nước thải và cặn có thể thu hồi, xử lý.
- Loại bỏ muối biển triệt để, giảm nguy cơ ăn mòn dưới lớp sơn mới.
- An toàn hơn cho công nhân: giảm bụi mịn và nguy cơ bệnh nghề nghiệp.
- Không tạo tia lửa, phù hợp khu vực dễ cháy nổ trên tàu.
- Bảo toàn kim loại nền, không làm mỏng tôn vỏ.
Thiết bị cần cho tẩy sơn tàu biển
Một hệ thống tẩy sơn vỏ tàu bằng nước cao áp thường gồm: bơm piston cao áp (tới 3.200 bar), đầu phun xoay/súng phun chuyên dụng, ống chịu áp và các xe vệ sinh bề mặt tự xoay hoặc xe hút bám vệ sinh đáy tàu giúp thi công diện rộng nhanh và an toàn. Việc chọn đúng áp suất – lưu lượng – đầu phun quyết định năng suất và chất lượng tẩy sơn.
Tư vấn giải pháp tẩy sơn tàu biển tại Thiết bị Trường Phát
Thiết bị Trường Phát cung cấp bơm piston cao áp, đầu phun, súng phun và hệ thống làm sạch tàu biển thương hiệu Tongjie với áp suất tới 3.200 bar. Liên hệ để được tư vấn giải pháp tẩy sơn – tẩy gỉ vỏ tàu tối ưu — Hotline/Zalo 0837 211 855.
